گذار از پارادایم تناسب اندام ظاهری به سلامت روان: نقد نگاه زیبایی‌محور در فعالیت بدنی - توکلی سجاد (مجله سلامت و ورزش: رویکردهای نوین (سورن), 2025)
در سال‌های اخیر، ورزش و فعالیت بدنی بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر نگاه‌های رسانه‌ای، شبکه‌های اجتماعی و صنعت زیبایی قرار گرفته‌ است. در بسیاری از تبلیغات و محتواهای مرتبط با تناسب اندام، پیام اصلی این است که باید ورزش کرد تا لاغرتر، خوش‌فرم‌تر، یا از نظر ظاهری جذاب‌تر شد. درواقع، بازنمایی‌های غالب در شبکه‌های اجتماعی و تبلیغات تجاری، ورزش را عمدتاً ابزاری برای دستیابی به استانداردهای زیبایی‌شناختی و اصلاحات پیکرسنجی معرفی می‌کنند. چنین رویکردی که می‌توان آن را «تناسب اندام زیبایی‌محور» نامید، اگرچه ممکن است در نگاه اول انگیزه‌بخش به نظر برسد، اما در عمل می‌تواند رابطه افراد با بدن، ورزش و حتی سلامت روان را مخدوش کند. در نقطه مقابل، رویکردی عمیق‌تر و پایدارتر، پارادایم «ورزش سلامت‌محور»، قرار دارد که بر کارکردهای فیزیولوژیک و روان‌شناختی فعالیت بدنی، از جمله کاهش استرس، تنظیم هیجانی، ارتقای عملکردهای شناختی و تقویت تاب‌آوری روانی تأکید می‌ورزد. این رویکرد، بدن را نه یک پروژه ظاهری، بلکه بستری پویا برای زیستن بهتر می‌بیند. مقاله حاضر با اتخاذ رویکردی انتقادی نسبت به فرهنگ تناسب اندام زیبایی‌محور، ضرورت بازتعریف مفهوم ورزش را از یک فعالیت ابزاری زیبایی‌شناختی به یک مداخله راهبردی برای حفظ و ارتقای سلامت روان تبیین می‌کند.